صنع: آفرینش، مخلوق، آفریده

تعالی: بلند مرتیه، والا، برتر

بر وی است: بر روی آن است

جواهر: جمع مکسّر جوهر(عربی شده­ی گوهر: هریک از سنگ­های گران­بها مانند الماس، یاقوت، زمرد و ... که به عنوان زینت و زیور به کار می­رود.)

نهر: رود

انواع: گونه­ها. جمع مکسّرِ نوع

معادن: جمعِ مکسّرِ معدن

برّ: خشکی

بحر: دریا

حیوانات: جمع مؤنث سالم(ات)

میغ: ابر

قوسِ قُزح: رنگین کمان

قوس: کمان

قُزح: رنگین

علامات: نشانه­ها. جمع مؤنث سالم علامت

عجایب: جمع مکسّر عجیب

حق: خدا، یزدان

آیات: جمع مؤنث سالمِ «آیه»

اندر: کاربرد کهن حرف اضافه­ی «در»

تفکّر: اندیشه

بساط: سفره، گستردنی

ساخته: مهیّا، آماده

جوانب: اطراف، حواشی

فراخ: گسترده، وسیع

گسترانیده: پهن کرده

«سنگ سخت»و«آب­ِ لطیف» آرایه­ی تضاد

به تدریج: آهسته­آهسته، کم کم

دیبا: پارچة ابریشمی رنگین

مرغان هوا و حشرات زمین(آرایه­ی تضاد)

آن­چه به کار باید: هر چه نیاز دارد

بیاموخته: یاد داده است

آشیان چون کند: چگونه لانه سازی کند

اگر در خانه­ای شوی: اگر وارد خانه­ای شوی

صفت آن گویی: آن را توصیف کنی

به نقش و گچ کنده کرده باشند: گچ بری و نقّاشی کرده باشند

روزگاری دراز: زمان زیاد

قندیل: چراغدان

مثل: حکایت، داستان

متحیّر: متعجّب، شگفت زده

مَلِک: پادشاه، سلطان

سریر: تخت، تختِ پادشاهی، اریکه

جمال: زیبایی

صورت قصر: ظاهرِ کاخ

مُلک: سرزمین

درجه: مرتبه، مقام

در بستان معرفت حق تماشا کن: در گلستانِ شناسایی خدا گشت و گذار کن.

مدهوش: سرگشته، حیران، از خود بی­خود

 

 

 

به هم نشینی و ارتباط واژه­ها و مجموعه­های مراعاتِ نظیر با هم دیگر، که چندین حلقه را به هم پیوند دهند،«زنجیره­ی معنایی» یا «شبکه­ی معنایی» می­گویند.

دامنه­ی شبکه­ی معنایی گسترده­تر از مراعات نظیر است. هر شبکه­ی معنایی از چندین مجموعه­ی مراعات نظیر تشکیل می­شود. مثال: آسمان و آفتاب و ماه و ستارگان و زمین || کوه و بیابان و نهرها || جواهر و معادن || برّ و بحر|| میغ و باران و برف و تگرگ

               مراعات نظیر         مراعات نظیر          مراعات نظیر                     مراعات نظیر 

شبکه­ی معنایی